CZAPSCY

Encyklopedia / Rodzina i miejsca

Genealogia Czapskich — odczyt schematu

Pokolenia, małżeństwa i rozbieżności w odzyskanej tablicy genealogicznej.

Odzyskany schemat pozwala prześledzić kilka gałęzi rodu Czapskich, od Jana Chryzostoma po potomków żyjących w XX wieku. Poniższe zestawienie jest odczytem danych z tablicy, zestawionym z zachowanymi biogramami. Nie jest spisem wszystkich członków rodu. Daty bez dodatkowego objaśnienia są zapisami tablicy, a nie wynikiem niezależnej kontroli metryk. Znak † oznacza śmierć, znak zapytania — niewiadomą pozostawioną w źródle.

Najstarsze pokolenia schematu

Osoba lub małżeństwo Dzieci i informacje z tablicy
Jan Chryzostom Czapski (1656–1716), kasztelan elbląski, i Ludwika Rudnicka Franciszek (†1736), kasztelan gdański; Ignacy (†1746), kasztelan gdański; siedmioro dalszego rodzeństwa bez imion
Ignacy i Teofila Konopacka (†1733) Józef (1722–1765), kasztelan elbląski; Antoni Michał (1725–1792), generał wojsk koronnych; Franciszek Stanisław Kostka (1725–1802), wojewoda chełmiński; pięcioro dalszego rodzeństwa
Antoni Michał (1725–1792) Mikołaj (1753–1833), generał wojsk koronnych, oraz Józef Grzegorz
Mikołaj i Maria Czapska (1762–po 1802) Franciszek (1797–1862)
Antoni Michał i małżonka zapisana jako „Kandydat Lipska” (1721–po 1792) — odczyt imienia jest niepewny Józef Grzegorz (1760–1810), generał wojsk koronnych. Nie traktujemy niepewnego odczytu małżonki jako ustalonej tożsamości
Józef Grzegorz i Maria Kornelia Pławińska (†1810) Józef Napoleon (1797–1852)
Józef Napoleon i Eleonora (Laura) Mielżyńska (1815–1875) Bogdan Franciszek (1851–1937), określony jako kawaler maltański
Franciszek Stanisław Kostka i Weronika Radziwiłłówna (1754–po 1803) Karol Józef (1778–1836) i Stanisław (1779–1844)

Linia Franciszka i Michaliny

Franciszek (1797–1862) i Michalina Czapska (1818–1889) mają na schemacie troje dzieci: Stanisława (1837–1884), męża Olgi Czetwertyńskiej; Matyldę (1841–1911), żonę Hipolita Osiecimskiego (1839–1878); Kazimierza (1842–1879), męża Marii Goztendorf-Grabowskiej. Michalina została także umieszczona jako córka Stanisława i Zofii z Obuchowiczów — jest to powtórzenie tej samej osoby w dwóch miejscach drzewa.

Karol Józef i Fabianna z Obuchowiczów

Karol Józef (1778–1836) poślubił Fabiannę Obuchowicz (1794–1876). Schemat przypisuje im czworo dzieci:

  • Marię Salezję (1818–1897), wizytkę;
  • Adama Józefa (1819–1884), męża Marii Rzewuskiej (1827–1897);
  • Emeryka (1828–1896), męża Elżbiety z Meyendorffów (1833–1916);
  • Ignacego Felicjana (1821–1877).

Adam Józef i Maria Rzewuska mają na tablicy syna Adama Ignacego (1849–?), Henrykę (1847–1905), żonę Wojciecha Plater-Zyberka (1842–1900), oraz Aleksandrę (1853–?). Przy Aleksandrze zapisano cztery małżeństwa; drugie określono jako morganatyczny związek z Aleksandrem III, wielkim księciem heskim na Darmstadt. To przypisanie pochodzi z tablicy; przytoczone biogramy nie potwierdzają tego związku ani nie utożsamiają wymienionej osoby z carem Rosji.

Adam Ignacy i Jadwiga Reytanówna (1854–1925?) mają syna Franciszka (1885–1939). Przy jego żonie Natalii Sasinowskiej widnieją lata 1914–1957. Zachowujemy te daty jako odczyt, bez wyprowadzania daty ślubu.

Dzieci i wnuki Emeryka kolekcjonera

Osoba Małżeństwo i potomstwo
Zofia (1857–1911) Henryk Plater-Zyberk (1843–1925)
Karol (1860–1904) Maria Pusłowska (1870–1965); dzieci poniżej
Jerzy (1861–1930) Józefa Thun und Hohenstein (1867–1903); dzieci poniżej. Zapisany biogram podaje także drugie małżeństwo z Poliną Annenkową (1873–1955) w 1925 roku, którego schemat nie uwzględnia
Elżbieta (1867–1875) Bez potomstwa na schemacie; kopia biogramu Jerzego podaje odmienny rok śmierci: 1877

Dzieci Karola i Marii Pusłowskiej to Fabiana (1895–1974), żona Józefa Godlewskiego (1892–1968); Elżbieta (1896–1930), żona Aleksandra Mohla (1899–1956); Emeryk junior (1897–1979); Wojciech (1899–po 17 września 1939). Forma „po 17 września” nie oznacza, że zmarł tego dnia. W biogramach Fabiana występuje również jako Fabianna. Jej dzieci, Karola i Izabellę Godlewską, potwierdzają odrębne teksty, choć nie ma ich na tej tablicy.

Jerzy i Józefa mieli ośmioro dzieci:

Dziecko Dane ze schematu
Leopoldyna (1887–1969) 1. Leon Łubieński (1861–1944); 2. Aleksander Hoffman (1890–1964)
Elżbieta (1888–1972) Bez małżeństwa zaznaczonego na tablicy
Karolina (1891–1967) Henryk Przewłocki (1884–1946)
Maria (1894–1981) Pisarka
Józef (1896–1993) Malarz i pisarz
Stanisław (1898–1959) Verene Jodko-Narkiewicz (1909–1992); w innych zapisach Werena lub Vérene
Róża (1901–1986) Ignacy Plater-Zyberk (1893–1973)
Teresa (1903) Oznaczona jako urodzona i zmarła w 1903 roku

Stanisław i Zofia z Obuchowiczów

Stanisław (1779–1844) i Zofia Obuchowicz (1793–1866) mają na schemacie Mariana (1816–1875), Michalinę (1817?–1889), Adolfa (1818?–1883) i Edwarda (1819–1888). Znaki zapytania przy latach narodzin Michaliny i Adolfa należą do źródła. W drugim miejscu tablica podaje dla Michaliny 1818 bez pytajnika. Jej mąż Franciszek ma w tej gałęzi rok urodzenia 1787, a w swojej gałęzi 1797.

Marian i Justyna Rostworowska (1816–1856) mają czworo wymienionych dzieci i jedną niewymienioną z imienia córkę: Annę (1858–1930), Zofię (1852–1919), Stanisława (1847–1932), Mikołaja (1856–1919) oraz siostrę bez imienia. Przy Annie wskazano Konstantego Brezę (1842–1906), przy Zofii Stanisława Brezę (1836–1902). Rok narodzin Anny 1858 nie zgadza się z rokiem śmierci Justyny 1856. Tablica zawiera więc problem, którego nie rozwiązujemy dopisaniem innej matki lub arbitralną zmianą daty.

Potomkowie Adolfa

Adolf i Stanisława Górska (†1878) mają na tablicy Stanisława (†1922), Zofię (†1916), Krystynę (1861–1939), Marię (1854–1944) i dwoje niewymienionego rodzeństwa.

Osoba lub małżeństwo Potomstwo zaznaczone na tablicy
Stanisław i Jadwiga Potulicka (1866–1943) Maria i Jadwiga, bez dat
Zofia i Aleksander hr. Choiseul-Gouffier (1821–1896) Bez potomstwa na tablicy
Krystyna i Mieczysław Potulicki (1858–1910) Henryk Potulicki (1888–1931), Zofia (1895–1944), Izabela Potulicka (1899–1980)
Henryk Potulicki i Maria Stroynowska (1890–1931) Teresa (ur. 1925), żona Marka Łatyńskiego (1930–2003)
Zofia Potulicka (1895–1944) i Karol Dowgiałło (1896–1940) Bez potomstwa na tablicy
Izabela Potulicka 1. Kazimierz Światopełk-Mirski (1891–1941); 2. Jerzy Jabłoński (1895–1986)
Maria i Gustaw Przezdziecki (1850–1909) Zofia Przezdziecka (1879–1949), żona Seweryna Czetwertyńskiego (1873–1945)

Potomkowie Edwarda

Edward i Antonina Różycka (1832–1867) mają na schemacie Weronikę (1855–1920), Zofię (1860–1929), Floriana (1862–1889), Edwarda (1864–1887), Marię (1853–?) i dwoje niewymienionego rodzeństwa. Mężem Weroniki był Jan Plater-Zyberk (1850–1922).

Zofia poślubiła Adolfa Ponińskiego (1855–1932). Ich dzieci na tablicy to Irena (1885–?), żona Konstantego Bnińskiego (1889–?); Edward (1887–1939), mąż Anieli Komierowskiej; Alfred Emeryk (1896–1968), mąż Janiny Nowodworskiej.

Rozbieżności i zakres odczytu

Schemat podaje Franciszkowi Stanisławowi Kostce rok urodzenia 1725, natomiast biogram Emeryka autorstwa Bogumiły Haczewskiej podaje 1730. Odczyt nazwiska małżonki Antoniego jest niepewny. Schemat nie podaje części imion rodzeństwa ani wszystkich dat śmierci.

To odczyt zachowanego schematu dziedziców nazwiska. Dawny serwis miał ponadto większą tablicę przypisaną Włodzimierzowi Dworzaczkowi i fragmenty genealogii osób z Europy w rodzinie. Autorstwo Dworzaczka odnosi się do większej tablicy; nie jest potwierdzone dla omawianego tu schematu dziedziców nazwiska. Zobacz też rozbieżności w materiałach.

Daty przodków w biogramie Emeryka

Biogram Bogumiły Haczewskiej podaje Franciszkowi Stanisławowi Kostce lata 1730–1802, Karolowi 1777/1778–1836, a Stanisławowi 1779–1845. Tablica genealogiczna podaje odpowiednio 1725–1802, 1778–1836 i 1779–1844. Warianty pozostają rozróżnione.

Dalsze gałęzie rodziny w biogramie Napoleona

Odrębny zapis genealogiczny w biogramie Napoleona wymienia Kandydę Rozalię Lipską (1721–?), córkę Józefa Lipskiego, jako żonę Antoniego Michała. Pomaga to interpretować nieczytelny zapis imienia na schemacie, lecz nie zmienia jego dosłownego odczytu. Poniższe uzupełnienia pochodzą z tej kopii tekstowej, a nie z obrazu.

  • Franciszek Mirosław (1607–1677) i Zofia von Holtzen: wśród dzieci Tomasz Franciszek (1675–1733), biskup chełmiński; Jan Chryzostom (1656–1716); Piotr Aleksander (1660–1717), kasztelan chełmiński.
  • Ignacy, syn Jana Chryzostoma: kopia podaje 1699 w nagłówku biogramu, 1700 w drzewie. Jego żona Teofila Konopacka (1680–1733) była córką Stanisława Aleksandra, kasztelana chełmińskiego. Drzewo wymienia dodatkowo Ludwikę (1720–?) i Annę (1720–1789), żonę Teodora Pawłowskiego (1710–?).
  • Józef (1722–1765): bezdzietne małżeństwo z Marianną Karłowską, następnie z Elżbietą Czapską, prawnuczką Sebastiana (†1699), kasztelana chełmińskiego. Dzieci: Brygida (1758–1801), Teofila (1760–?) i Ignacy.
  • Franciszek Stanisław Kostka: przed małżeństwem z Weroniką Joanną Radziwiłł (1754–?) kopia wymienia Eleonorę Laurę Działyńską (1743–1763) i ich córki Marię oraz Annę (obie 1760–?), następnie Zofię Mielżyńską (1741–1771) i synów Franciszka (1767–?) oraz Ignacego (1770–?).
  • Mikołaj i Maria: obok Franciszka Ignacego Dionizego (1797–1862) wymieniona jest Antonina (1802–1872). Maria ma tu rok 1760, na schemacie 1762.

W angielskim drzewie Emeryk junior otrzymał rok urodzenia 1894, malarz Józef rok śmierci 1983, a Teresa (1903) została umieszczona po nagłówku drugiego małżeństwa Jerzego z Poliną. Dane te pozostają sprzeczne z biogramami i odczytanym schematem; nie wprowadzamy ich jako poprawnych więzi lub dat. To samo źródło nazywa jednego z braci Emeryka Karolem Ignacym (1832–1877), podczas gdy schemat podaje Ignacego Felicjana (1821–1877). W tekście o Karolu Józefie mówi o jednym synu, chociaż własne drzewo wylicza więcej dzieci; Fabiannie przypisuje rok 1787 zamiast 1794. Zestawienie ujawnia sprzeczności, a nie je rozstrzyga.

Urzędy i działalność dalszych gałęzi

Angielski biogram Józefa Napoleona przedstawia Jana Chryzostoma jako uczestnika wyprawy wiedeńskiej w 1683, podkomorzego malborskiego oraz kasztelana kruszwickiego od 1693 i elbląskiego od 1699. Ignacemu przypisuje poselstwo z Pomorza na sejm w 1730 i sejm pacyfikacyjny w 1735 oraz kasztelanię gdańską w latach 1737–1746. Józefa (1722–1765) określa jako generała, podkomorzego pomorskiego od 1757, kasztelana elbląskiego w latach 1758–1765 i kawalera Orderu Orła Białego.

Mikołaj Adrian Joachim urodził się według tego tekstu 8 września 1753 w Bukowcu. Służył od 1766 w armii pruskiej, w dragonach Finckensteina w Morągu i Ostródzie, a w 1771 w rejonie Brodnicy i Lidzbarka przeciw konfederatom barskim. Do wojska koronnego wstąpił jako kapitan; w 1777 roku awansował na pułkownika, a 6 grudnia 1789 na generała majora. Służył pod rozkazami Józefa Poniatowskiego. W 1791 roku przyjął polskie obywatelstwo. Należał do Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej; w lutym 1792 zrezygnował z dowodzenia. Nie przystąpił do Targowicy, ale formalnie zachował wojskowy status do 1794. Po wybuchu insurekcji utracił pensję, a w sierpniu wyjechał do Wrocławia ze względów zdrowotnych. Od 1795 mieszkał w Bydgoszczy i Bukowcu. Wraz z bratem uzyskał pruski tytuł hrabiowski 27 września 1804. W 1807 krótko był wiceprezesem bydgoskiej Izby Administracyjnej. Zmarł 13 czerwca 1833 w Bydgoszczy; źródło wymienia Order św. Stanisława z 1792.

Józef Grzegorz Longin, urodzony 12 marca 1760 w Bukowcu, uczył się od dziesiątego roku życia w Korpusie Kadetów, a od 1772 przez dwa lata w jezuickim Collegium Nobilium. W 1777 był kapitanem w Radomiu, w 1783 pułkownikiem, po ustąpieniu ojca dowodził pułkiem, a w 1790 został generałem brygady wielkopolskiej. Służył w sztabie w 1792. Krótko uczestniczył w insurekcji 1794, następnie przebywał w Bydgoszczy pod nazwiskiem matki. Jego oddział został rozbity pod Maciejowicami i Warszawą. W latach 1795–1798 działał w Warszawie, utrzymując kontakty z władzami pruskimi. Tytuł hrabiowski otrzymał w 1804, a rok później sprzedał połowę Bukowca. Od marca 1807 pełnił funkcje w departamencie bydgoskim, później w sądzie apelacyjnym i przy egzaminowaniu kadetów. Jego żoną była Marianna Kornelia (1770–1810). Zmarł 3 października 1810 w Bukowcu; odznaczenie Orderem św. Stanisława źródło datuje na 1789.

Ta sama kopia zawiera oczywiste problemy: umieszcza zamach majowy przy roku 1920 oraz używa nazwy Cesarstwo Niemieckie przy datach życia Józefa Napoleona sprzed powstania tego państwa. Tych zapisów nie przyjęto jako faktów. Pozostałe różnice dotyczące imion i dat rodziny wskazano w odpowiednich gałęziach i biogramach.

Źródła