Encyklopedia / Osoby

Lech Kokociński (ur. 1941)

Numizmatyk, bibliofil i badacz pieniądza oraz fałszerstw.

Lech Kokociński jest przedstawiony w odzyskanym biogramie jako prawnik, sędzia, wieloletni pracownik Ministerstwa Kultury i Sztuki, numizmatyk, bibliofil oraz kolekcjoner. Jarosław Bodzek zaliczał go do najwybitniejszych polskich kolekcjonerów numizmatów. Główne zainteresowania kolekcjonerskie obejmowały monety antyczne, pieniądz papierowy oraz fałszerstwa monet i banknotów. Monety antyczne, pieniądz papierowy i fałszerstwa stanowiły również przedmiot jego badań, podobnie jak historia numizmatyki i wojenne straty polskich zbiorów numizmatycznych. Ważną grupą w jego kolekcji były rękopisy, dokumenty i dawne publikacje, w tym starodruki numizmatyczne. Poniższe liczby i funkcje odzwierciedlają materiał archiwalny.

Organizacje i publikacje

Należał do licznych stowarzyszeń naukowych w Polsce i za granicą. Bodzek podkreślał jego zasługi jako animatora polskiego ruchu numizmatycznego. Od 1962 roku należał do Polskiego Towarzystwa Archeologicznego. Od 1984 przewodniczył Komisji Numizmatycznej Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Archeologicznego i Numizmatycznego (PTAiN), w 1987 został prezesem organizacji. Był założycielem i pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego, powstałego w 1991 roku; od 1999 przysługiwały mu tytuły honorowego prezesa i członka. Należał także do Towarzystwa Bibliofili Polskich.

Przez wiele lat należał do Komitetu Redakcyjnego Biuletynu Numizmatycznego i redagował liczne inne edycje numizmatyczne. Inicjował i organizował międzynarodowe konferencje numizmatyczne w Supraślu, uczestniczył w Międzynarodowym Kongresie Numizmatycznym w Berlinie oraz Międzynarodowym Kongresie Ekslibrisu i Książek.

Jego działalność obejmowała badania i popularyzację numizmatyki. Archiwalny biogram wymienia ponad 170 prac naukowych i popularyzatorskich, w znacznej części dotyczących tej dziedziny: książki, artykuły, recenzje i katalogi wystaw. Krótsze prace drukowano głównie w Wiadomościach Numizmatycznych i Biuletynie Numizmatycznym. Bodzek wyróżnia Pieniądz papierowy na ziemiach polskich (Warszawa 1996), cykl artykułów o fałszerstwach, katalog wystawy Pieniądz fałszywy oraz publikacje dotyczące wojennych strat numizmatyki polskiej. Kokociński był autorem kilku wystaw popularyzujących kolekcjonerstwo i wiedzę numizmatyczną; pokaz Pieniądz fałszywy w muzeum w Łomży opierał się na jego własnych zbiorach.

Dar dla Krakowa

W opisanym etapie kolekcja przekazana Muzeum Narodowemu w Krakowie (MNK) obejmowała 2500 numizmatów, kilkadziesiąt tomów wydawnictw i kilka rękopisów numizmatycznych. Dary przekazywano sukcesywnie przez kilka lat. Elżbieta Korczyńska w Wielkich ofiarodawcach datowała przekazanie 1500 monet antycznych na lata 2000–2003 i określała je jako drugi pod względem liczebności taki dar w Gabinecie. Zestaw fałszerstw liczył według niej około tysiąca obiektów i był największym ofiarowanym zespołem tego rodzaju. Oceniała, że wraz z unikatowymi stemplami majnertowskimi przekazanymi przez Czapskich dawał cenny materiał porównawczy badaczom i kolekcjonerom zainteresowanym falsyfikatami. Tworzyły zwarty zespół z przewagą monet antycznych, których Bodzek wymienia 1500; drugim dużym i ważnym zespołem były fałszerstwa.

Wśród monet greckich znajdowały się emisje ptolemejskie oraz syryjskie: monety Seleukidów, autonomicznych miast i bite w czasach rzymskich. Zespół nadczarnomorski obejmował monety z Olbii, Chersonezu, Pantikapajonu, Gorgipii, władców królestwa bosporańskiego, Amisos, Amasei i Farnakei. Część pochodziła z dawnej kolekcji Ignacego Terleckiego. Rzym reprezentowały przede wszystkim emisje cesarskie III–IV wieku n.e., Bizancjum — okres od VI wieku po schyłek państwa.

Podpisy na stronie wymieniają awers brązowego „asa” z Olbii w regionie Morza Czarnego, z około drugiej połowy V wieku p.n.e., oraz brązową monetę z nadczarnomorskiego Amisos, zapisanego jako „Amissos”, z około 85–65 p.n.e. Obie opisano jako dary Lecha Kokocińskiego.

Bodzek oceniał dar jako drugi co do wielkości antyczny zespół w MNK po kolekcji Halamy. Podkreślał, że w odróżnieniu od niej dar Kokocińskiego obejmował duże grupy monet z kilku obszarów świata starożytnego. W jego ocenie uzupełniał systematykę zbioru, podnosił jego wartość naukową i rozszerzał możliwości wystawiennicze. Fałszerstwa porównywał pod względem znaczenia ze stemplami majnertowskimi: uważał dar za praktycznie bezprecedensowy, wskazując pozyskanie tych stempli jako jedyną analogię.

Zobacz również: Muzeum Czapskich, Ofiarodawcy zbiorów numizmatycznych.

Źródła